Nieuws van de Raad voor het Landelijk Gebied
RLG strijdt voor borging publieke belangen
Reactie RLG op kabinetsnota 'De kwaliteit van de verbinding'
over de toekomst van het adviesstelsel
Leden van de Vaste Commissie BZK
van de Tweede Kamer
Postbus 20017
2500 EA Den Haag
Numer: RLG 08.143
Datum: 24 november 2008
Betreft: toekomst adviesstelsel
Geachte Commissieleden,
Met genoegen ga ik in op uw uitnodiging om de visie van de Raad voor het Landelijk Gebied RLG) te presenteren op de kabinetsnota "De kwaliteit van de verbinding', over de toekomst van het adviesstelsel.
Deze kabinetsnota gaat voorbij aan de wijze woorden die de heer Tjeenk Willink sprak op een hoorzitting hierover van de Eerste en Tweede Kamer op 30 november vorig jaar. Hij had het over de fundamentele betekenis van 'georganiseerde tegenspraak'. Het vermogen om je eigen tegenspraak te organiseren, is namelijk het ware kenmerk van de democratie. Een democratisch bestuur houdt de kritische reflectie niet defensief buiten, maar verwelkomt die juist. Georganiseerde tegenspraak zorgt voor betere besluitvorming.
De huidige voorstellen, waaronder de samenvoeging van de adviesraden van LNV, Verkeer & Waterstaat en VROM - die identiek zijn aan die van een jaar geleden - dragen echter niet bij aan de dialoog met de wereld buiten Den Haag. Integendeel, die dialoog wordt op deze wijze juist gemarginaliseerd.
De Raad voor het Landelijk Gebied maakt zich zorgen, niet om haar eigen voortbestaan - de leden wordt toch maar voor bepaalde tijd benoemd - maar om het voortbestaan van de functie van de raad: het borgen van de publieke belangen die verbonden zijn met landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Meer nog dan de andere twee raden vertegenwoordigt de RLG belangen die dicht bij de burger liggen. Het behoud van open ruimte, het perspectief van het platteland, onze omgang met de natuur en met het voedsel dat we telen en consumeren: de Raad maakt zich sterk voor de toekomst van onze kwaliteit van leven.
Deze Raad houdt zich dus niet alleen bezig met de fysieke aspecten van onze omgeving, maar ook met immateriële zaken die de burger - en de beleidsmaker - in toenemende mate bezighouden en die voor maatschappelijke beroering zorgen. Groen jeugdbeleid, voedselkwaliteit, culturele diversiteit in de groene arbeidsmarkt, het groene onderwijs, ethische aspecten van natuurbeheer en dierenwelzijn in de dierhouderij - het zijn maar enkele voorbeelden van onderwerpen van RLG-adviezen waarvoor geen plek is in de gefuseerde raad die het kabinet nu voorstelt.
U zult misschien zeggen: was is het probleem nou helemaal, er komt een Raad voor de Fysieke Leefomgeving. De Raad voor het Landelijk Gebied gelooft heilig in de meerwaarde van samenwerking: zo heeft ze al meerdere malen samengewerkt met de VROMraad, de Raad voor Verkeer en Waterstaat, de Raad voor Cultuur, de Raad voor de Volksgezondheid, de Raad voor Ruimtelijk, Natuur- en Milieuonderzoek en de Raad voor Dierenaangelegenheden. Deze samenwerking met andere raden leverde adviezen op over onder meer de Zuidvleugel, Randstad 2040, maritiem beleid, megabedrijven, natuur en gezondheid en over de werelderfgoedlijst. Maar de RLG vreest dat de juist de niet-fysieke zaken - zeg maar de zachte krachten van onze samenleving - verloren zullen gaan in een club waarin groen, rood en blauw allemaal voor hun bestaansrecht zullen moeten strijden.
Het landelijk gebied staat onder stedelijke druk en heeft er behoefte aan, eigenstandig en integraal te worden vertegenwoordigd. Bij 'integrale' afweging verliest het groen het namelijk bijna altijd van het rood. Zo is bij het opstellen van het advies over de langetermijnvisie Randstad 2040, ondanks discussie tussen de VROMraad, RVW en RLG de vitaliteit van de landbouw in het groene hart onvoldoende onderkend, zo blijkt uit nu lopend vervolgonderzoek van de RLG. Versmelting leidt tot verschraling.
In de visie van de RLG is de structuur een afgeleide van het beoogde doel. Voor de Raad is dat doel, evenals voor uw Kamer, het borgen van de publieke belangen van onze toekomstige landbouw, natuur en voedselkwaliteit. In onze optiek vergt dat een beter 'georganiseerde tegenspraak' dan het kabinet nu voorstelt.
De raad is graag tot toelichting bereid.
Met vriendelijke groet,
Voorzitter Raad voor het Landelijk Gebied
Secretaris Raad voor het Landelijk Gebied
Bijlagen