Kansen voor een krimpend platteland
Advies over de gevolgen van bevolkingsdaling voor het platteland
inhoudsopgave
reactie ministerie
reacties
persbericht
bestel advies
download advies
adviezen 2009
10. Kansen voor een nieuw maatschappelijk paradigma
Naast de hiervoor benoemde economische, ruimtelijke en sociale aspecten die al op de korte en middellange termijn spelen, ziet de raad ook nog een fundamentelere en lange termijn vraag. Zoals ook geconstateerd door het Kabinet is in ons land (en daarbuiten) sprake van dominant groeidenken. Dat denken belemmert het vermogen om positief om te gaan met bevolkingskrimp. In combinatie met vraagstukken zoals de klimaatverandering, milieuvraagstukken en het wereldvoedselvraagstuk is de raad van mening dat er behoefte is aan een nieuw maatschappelijk paradigma in ons land én in internationaal perspectief.
In haar advies ‘Demografische veranderingen en ontwikkelingssamenwerking' (augustus 2009) komt de Adviesraad Internationale Vraagstukken tot de volgende conclusie: "Demografische ontwikkelingen behoren met klimaatverandering tot de grootste uitdagingen waarvoor de wereld zich in de 21 e eeuw gesteld zal zien. De AIV is van oordeel dat er nationaal en internationaal veel meer aandacht moet komen voor de relatie tussen demografische ontwikkelingen en onder meer economische groei en duurzame ontwikkeling, vrede en veiligheid, schaarste, energieverbruik, milieu, migratie, mobiliteit en menselijke waardigheid. Demografische ontwikkelingen en de daarmee samenhangende transitieprocessen zouden overheidsbreed veel meer aandacht moeten krijgen, om op positieve en adequate wijze in te kunnen spelen op de veranderingen die zich in de wereld tussen nu en 2050 zullen voltrekken."
Bevolkingskrimp betekent niet het einde van de groei, maar geeft in samenhang met genoemde andere ontwikkelingen wel alle aanleiding tot een herziening van onze opvattingen over 'groei'.In hun position paper ‘Demographic change in Europe: slow in numbers, huge in consequences and options for a sustainable long term ' komen Günther Bachmann en Dorothee Braun van de German Council for Sustainable Development tot de volgende uitspraak: ”The concept of growth as ‘ever more of the same' will in all likelihood get outdated by demographic changes. T he growth paradigm is still the predominant mainstream feature in economical thinking. Growth in production is still closely linked with increased consumption of energy and resources and more pollution. But there are already many examples of a 'decoupling' of economy and environment. In the future there may also be examples for decoupling traditional growth and welfare / wellbeing, and to replace it by a renewed concept of growth that relies on quality rather than on quantities. This may contribute to the building of an open and just society.”
De raad is van mening dat de demografische krimp samen met genoemde andere dominante veranderingen aanleiding geeft tot het ontwikkelen van alternatieve denkrichtingen zoals ‘Prosperity without growth' waarin quality of life en welzijn meer centraal staan dan welvaartsgroei alleen.